Pracujesz w Szwajcarii i masz dzieci? Warto sprawdzić, czy przysługują Ci szwajcarskie świadczenia rodzinne, czyli Kinderzulagen lub Ausbildungszulagen.
Wiele osób nie zgłasza dzieci do świadczeń, bo nie wie, że ma takie prawo. Inni zakładają, że skoro dziecko mieszka poza Szwajcarią, na przykład w Polsce, to temat ich nie dotyczy. To częsty błąd.
W praktyce prawo do zasiłku rodzinnego zależy od sytuacji rodziców, miejsca pracy, miejsca zamieszkania dziecka, wieku dziecka oraz tego, czy w innym kraju są już pobierane świadczenia rodzinne.
Dlatego nie warto zgadywać. Warto sprawdzić.
Czym są Kinderzulagen?
Kinderzulagen to szwajcarskie świadczenia rodzinne wypłacane na dziecko. Ich celem jest częściowe wsparcie rodziców w kosztach utrzymania dzieci.
W Szwajcarii najczęściej występują dwa rodzaje świadczeń:
Kinderzulage
To podstawowy zasiłek rodzinny na dziecko, zwykle wypłacany do ukończenia 16. roku życia.
Ausbildungszulage
To dodatek edukacyjny dla dziecka, które kontynuuje naukę. Może przysługiwać nawet do 25. roku życia, jeżeli dziecko spełnia warunki związane z edukacją.
Wysokość świadczenia zależy od kantonu. Szwajcaria ma minimalne stawki federalne, ale poszczególne kantony mogą wypłacać więcej.
Czy dziecko musi mieszkać w Szwajcarii?
Nie zawsze.
To bardzo ważna informacja dla Polaków pracujących w Szwajcarii. Jeżeli dziecko mieszka w Polsce, a rodzic pracuje w Szwajcarii, nadal można sprawdzić prawo do Kinderzulagen.
Polska należy do Unii Europejskiej, a Szwajcaria stosuje zasady koordynacji zabezpieczenia społecznego z krajami UE i EFTA. Oznacza to, że w niektórych sytuacjach szwajcarskie świadczenia rodzinne mogą przysługiwać także na dzieci mieszkające w Polsce.
Czasami Szwajcaria wypłaca pełne świadczenie. Czasami wypłaca tylko różnicę między świadczeniem polskim a szwajcarskim. Wszystko zależy od konkretnej sytuacji rodzinnej i zawodowej.
Ile wynosi zasiłek rodzinny w Szwajcarii?
Kwota zależy od kantonu oraz rodzaju świadczenia.
Znaczenie ma między innymi:
- wiek dziecka,
- kanton zatrudnienia,
- sytuacja zawodowa rodziców,
- miejsce zamieszkania dziecka,
- świadczenia pobierane w Polsce lub innym kraju,
- to, czy dziecko nadal się uczy.
W Szwajcarii obowiązują minimalne stawki federalne, ale kantony mogą wypłacać wyższe kwoty. Dlatego nie ma jednej odpowiedzi dla całej Szwajcarii.
Czy można ubiegać się o Kinderzulagen wstecz?
Tak, w wielu przypadkach można ubiegać się o świadczenia rodzinne za wcześniejszy okres. Zasadniczo możliwe jest dochodzenie zaległych Familienzulagen nawet do 5 lat wstecz.
To ważne szczególnie dla osób, które od dawna pracują w Szwajcarii, mają dzieci, ale nigdy nie zgłaszały ich do świadczeń rodzinnych.
Przy kilku latach i kilku dzieciach może chodzić o naprawdę konkretną kwotę.
Warto wiedzieć
Dzieci mieszkające w Polsce nie wykluczają prawa do Kinderzulagen.
Świadczenia można sprawdzić nawet do 5 lat wstecz.
800 plus nie blokuje wypłaty Kinderzulagen ze Szwajcarii.
Kwoty zależą od kantonu i właściwej kasy rodzinnej.
Ausbildungszulage może przysługiwać dziecku uczącemu się nawet do 25. roku życia.
Jeżeli świadczenie nie trafia na dziecko, można sprawdzić możliwość bezpośredniej wypłaty.
Zmiana pracy może oznaczać zmianę Familienausgleichskasse.
Brak zgłoszenia zmian może skończyć się Rückforderung, czyli żądaniem zwrotu.
Kto składa wniosek o Kinderzulagen?
Jeżeli jesteś pracownikiem w Szwajcarii, wniosek zwykle przechodzi przez pracodawcę. To pracodawca zgłasza sprawę do właściwej Familienausgleichskasse, czyli kasy świadczeń rodzinnych.
Osoby prowadzące działalność gospodarczą składają wniosek do właściwej Ausgleichskasse.
W praktyce problem często nie polega na samym złożeniu wniosku, ale na tym, czy został złożony prawidłowo, do właściwej kasy i z kompletem dokumentów. Szczególnie gdy dzieci mieszkają w Polsce, pobierane jest 800 plus, drugi rodzic pracuje poza Szwajcarią albo klient zmieniał pracodawcę.
Zmiana pracy może oznaczać zmianę kasy rodzinnej. Wtedy trzeba ustalić, do której Familienausgleichskasse należy obecny lub poprzedni pracodawca, czy świadczenia były już wcześniej zgłoszone i czy można ubiegać się o wypłatę również za wcześniejszy okres.
Malak Consulting zajmuje się formalnościami związanymi z Kinderzulagen także wtedy, gdy sytuacja nie jest oczywista: po zmianie pracy, przy dzieciach mieszkających w Polsce, przy 800 plus, przy brakujących dokumentach albo przy konieczności kontaktu z właściwą kasą rodzinną.
Nie musisz samodzielnie ustalać, gdzie trafił wniosek, która kasa jest właściwa i czego jeszcze brakuje. W takich sprawach liczy się porządek w dokumentach, prawidłowe zgłoszenie i szybka reakcja na pisma z urzędu.